Jegostrona.pl

Piątek, 19 września 2014

Imieniny: Januarego, Konstancji, Teodora

Pogoda: Polska Dziś

temp. 15°C

Kiedy dziecko może liczyć na rentę po zmarłym rodzicu

Paweł Jakubczak | 2011-09-02 09:28 | Aktualizacja: 09:29
Kiedy ojciec lub matka umiera, najczęściej osobami uprawnionymi do otrzymania renty rodzinnej są dzieci

Kiedy ojciec lub matka umiera, najczęściej osobami uprawnionymi do otrzymania renty rodzinnej są dzieci / Shutterstock)

Osoby bliskie po śmierci ubezpieczonego mają prawo do renty rodzinnej po nim. Ma ona zabezpieczyć im środki do życia i utrzymania. Najczęściej osobami uprawnionymi są dzieci zmarłego



Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. Przy ocenie prawa do renty przyjmuje się, że osoba zmarła była całkowicie niezdolna do pracy. Renta rodzinna przysługuje także uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci pobierała zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne. W takim przypadku przyjmuje się, że osoba zmarła spełniała warunki do uzyskania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy.

Córka osoby zmarłej w USA otrzyma rentę rodzinną

Ubezpieczona przez 16 lat pracowała w Polsce. W 1990 roku wyjechała do USA, gdzie 20 lat później zmarła. Jej córka złożyła w kwietniu 2011 r. wniosek do ZUS o przyznanie renty rodzinnej po zmarłej matce. Czy mogła otrzymać świadczenie?

W tym przypadku w chwili śmierci matka osoby zainteresowanej uzyskaniem świadczenia spełniała warunki określone w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.), czyli miała odpowiedni wiek i staż ubezpieczeniowy. Wymagany staż uzyskała, bo ZUS doliczył jej do lat wypracowanych w Polsce także okres pracy w USA. Mógł tak postąpić, bo w opisanej sytuacji córka złożyła wniosek do ZUS po wejściu w życie (czyli po 1 marca 2009 roku) umowy o zabezpieczeniu społecznym między Polską a USA z 2 kwietnia 2008 r. (Dz.U. z 2009 r. nr 46, poz. 374). Z jej art. 22 ust. 1 wynika, że nie stanowi ona podstawy do żadnych roszczeń o wypłatę świadczenia za jakikolwiek okres poprzedzający datę jej wejścia w życie. Dopełnieniem jest art. 16 ust. 3 umowy, który w jednoznaczny sposób wskazuje, że jej postanowienia nie mają zastosowania do wniosków złożonych przed 1 marca 2009 r. Do wniosku ubezpieczonej umowa ma zastosowanie, bo ten został złożony w kwietnia 2011 r.

Dzieci mają świadczenie

Kiedy ojciec lub matka umiera, najczęściej osobami uprawnionymi do otrzymania renty rodzinnej są dzieci. Oczywiście jest tak tylko wtedy, gdy rodzice spełniają przedstawione powyżej warunki prawne. Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) wskazuje, o jakie dzieci chodzi. Dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione mają prawo do renty rodzinnej:

● do ukończenia 16 lat,

● do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia, albo,

● bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy.

Jeżeli dziecko osiągnęło 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty rodzinnej przedłuża się do zakończenia tego roku studiów.

ZUS wypłaci rentę 25-latce będącej na ostatnim roku studiów

Ojciec studentki trzeciego roku biologii zmarł, gdy skończyła ona 25 lat. Zainteresowana zwróciła się do ZUS o przyznanie renty rodzinnej. Ten nie przyznał jej świadczenia. Czy postąpił słusznie?

Renta rodzinna jest wypłacana dzieciom zmarłych ubezpieczonych tylko do czasu ukończenia przez nie 25. roku życia. Jest jednak jeden wyjątek – jeśli dziecko skończyło 25 lat, będąc na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty przedłuża się do zakończenia tego roku nauki. Studentka biologii była na trzecim roku, zatem ten wyjątek nie znajduje w jej przypadku zastosowania. Ograniczenie terminu wypłaty renty rodzinnej tylko do czasu zakończenia nauki na ostatnim roku studiów wynika z faktu, że świadczenie wypłacane przez ZUS ma pomóc osieroconym studiującym dzieciom w podjęciu zatrudnienia. Osoby takie bowiem w najbliższym czasie będą rozpoczynać pracę i życie na własny rachunek.

Renta dla wnuków

Przyjęte na wychowanie i utrzymanie wnuki, rodzeństwo i inne dzieci mają prawo do renty rodzinnej, jeżeli:

● zostały przyjęte na wychowanie i utrzymanie co najmniej na rok przed śmiercią ubezpieczonego (emeryta lub rencisty), chyba że śmierć była następstwem wypadku, oraz

● nie mają prawa do renty po zmarłych rodzicach, a gdy rodzice żyją, jeżeli:

– nie mogą zapewnić im utrzymania albo

– ubezpieczony (emeryt lub rencista) lub jego małżonek był ich opiekunem ustanowionym przez sąd.

Warto podkreślić, że prawo do renty ma także wdowa i wdowiec, jeśli ukończyli 50 lat.

Kwota świadczenia

Wszystkim uprawnionym członkom rodziny przysługuje jedna łączna renta rodzinna, która w razie konieczności dzielona jest w równych częściach między uprawnionych. Jeżeli do renty rodzinnej uprawniona jest sierota zupełna, przysługuje jej dodatek dla sierot zupełnych. Renta rodzinna stanowi procent świadczenia (emerytury, czy renty), które przysługiwałoby zmarłemu. Jeśli jest jedna osoba uprawniona (np. dziecko), otrzyma ona 85 proc. tego świadczenia, i odpowiednio dwie – 90 proc., a trzy i więcej – 95 proc.

Kwota renty rodzinnej jest dzielona między uprawnionych

We wrześniu 2011 r. zmarła kobieta, urodzona 6 stycznia 1950 r. Zostawiła 12-letnią córkę i 15-letniego syna. Miała ustalone prawo do emerytury obliczonej na nowych zasadach w wysokości 1800 zł. Pod koniec września 2011 r. wdowiec złoży wniosek o przyznanie renty rodzinnej. Czy on i dzieci otrzymają taką samą część renty rodzinnej?

Podstawą obliczenia renty rodzinnej jest emerytura przysługująca zmarłej współmałżonce, ustalona na nowych zasadach. Do renty rodzinnej uprawniony jest wdowiec oraz córka i syn. Organ rentowy ustali rentę rodzinną dla 3 osób w kwocie 1710 zł, co stanowi 95 proc. emerytury, której wysokość wynosiła 1800 zł. Renta rodzinna zostanie podzielona na równe części między uprawnione osoby, wobec czego renta przysługująca jednej osobie wynosi 570 zł miesięcznie. Dzieci otrzymywałyby wyższe świadczenie, gdyby wdowiec z niego zrezygnował, np. ponieważ podjął pracę i osiągał przychód przekraczający 130 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W takiej sytuacji musiałby złożyć wniosek o wyłączenie go z grona osób uprawnionych do renty rodzinnej, ponieważ pracuje. Organ rentowy decyzją wstrzymałby wypłatę renty rodzinnej wdowcowi i ponownie ustalił wysokość renty rodzinnej dla dwojga dzieci. Renta dla dwojga dzieci wynosiłaby wówczas 90 proc. emerytury przysługującej zmarłej matce, tj. 1620 zł; każdemu dziecku część renty w kwocie 810 zł (1800 × 90 proc.: 2).

Kto ubiega się o pomoc

Osoba uprawniona do renty rodzinnej, np. dziecko nie otrzyma jej automatycznie. ZUS z urzędu nie sprawdza bowiem, czy po śmierci ubezpieczonego jego dzieci mają prawo do renty rodzinnej. To w imieniu dziecka jego rodzic musi złożyć wniosek do zakładu o przyznanie tego świadczenia. W razie braku rodziców może to zrobić pełnomocnik dziecka. Żaden z tych przypadków nie ma zastosowania, gdy o świadczenie ubiega się osoba dorosła, która skończyła 18 lat. Wtedy sama może taki wniosek złożyć albo przez pełnomocnika. Ponadto należy zaznaczyć, iż w razie śmierci pracownika pracodawca zobowiązany jest do poinformowania rodziny o warunkach uzyskania renty rodzinnej, przygotowania wniosku o rentę i przedłożenia go w oddziale lub inspektoracie ZUS, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy.

Co we wniosku

Zainteresowany otrzymaniem renty rodzinnej składa wniosek na piśmie albo ustnie do protokołu, w oddziale lub inspektoracie ZUS, właściwym ze względu na swoje miejsce zamieszkania. Zwykle korzysta jednak z druków: ZUS Rp-2 i ZUS Rp-2a (jeżeli z wnioskiem o rentę rodzinną występują dwie lub więcej osoby pełnoletnie). W tym drugim przypadku każda osoba pełnoletnia wypełnia druk ZUS Rp-2a. Formularze dostępne są nieodpłatnie we wszystkich terenowych jednostkach organizacyjnych ZUS, a także na stronie internetowej pod adresem www.zus.pl (formularze ZUS).

Wniosek o rentę może być wycofany, nie później jednak niż do dnia uprawomocnienia się decyzji wydanej przez ZUS. Będzie skuteczne, jeżeli zostało złożone na piśmie albo zgłoszone w ZUS ustnie do protokołu.

Załączniki do druku ZUS

Do wniosku o rentę rodzinną dla dziecka należy dołączyć akt zgonu ojca czy matki, akt urodzenia dziecka i zaświadczenie, że chodzi do szkoły, jeśli dziecko ukończyło 16 lat. Potrzebne jest też oświadczenie, że podopieczny nie ma przychodów. Jeżeli je osiąga, przedstawia zaświadczenie ile one wynoszą i z jakiego tytułu.

Jeżeli osoba, po której ma być przyznana renta rodzinna, miała ustalone prawo do świadczeń emerytalno-rentowych, tj.: emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy albo do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego – wskazane jest podanie numeru świadczenia.

Natomiast jeżeli zmarła nie miała ustalonego prawa do świadczeń emerytalno-rentowych, do wniosku oprócz wyżej wymienionych dokumentów należy dołączyć:

● dokument stwierdzający datę urodzenia osoby, po której ma być przyznana renta rodzinna,

● kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych ubezpieczonego (druk ZUS Rp-6),

● oryginalne dokumenty potwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe ubezpieczonego (świadectwa pracy, legitymację ubezpieczeniową, zaświadczenia, dyplom ukończenia studiów lub zaświadczenie uczelni, wyciągi z akt urodzenia dzieci – w razie gdy korzystała z urlopu wychowawczego lub bezpłatnego w celu sprawowania opieki nad dziećmi albo nie pozostawała w ubezpieczeniu z tego powodu, inne dokumenty stwierdzające okresy składkowe i nieskładkowe),

● zaświadczenie pracodawcy, płatnika składek o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia (na formularzu według wzoru ustalonego przez ZUS, druk ZUS Rp-7) albo legitymację ubezpieczeniową zawierającą odpowiednie wpisy dla ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy osoby zmarłej.

W przypadku wniosku o rentę rodzinną po osobie urodzonej po 31 grudnia 1948 r., która nie miała ustalonego prawa do emerytury pomostowej, w celu oceny, czy osoba ta spełniała warunki do takiej emerytury, do wniosku o rentę rodzinną, oprócz dokumentów wymienionych wcześniej, z wyłączeniem zaświadczenia ZUS Rp-7, należy dołączyć:

● wystawione przez płatnika składek zaświadczenie o okresach pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przebytych po 31 grudnia 2008 r. lub przed 1 stycznia 2009 r.

● świadectwo pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wystawione przez pracodawcę potwierdzające taką pracę przed 1 stycznia 1999 r.

PODSTAWA PRAWNA

Art. 65 – 70, 73, 74 oraz 129 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.).

Par. 4, 11, 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. nr 10, poz. 49 z późn. zm.).





zdjęcie autora

Autorem tekstu jest

Paweł Jakubczak

Zobacz inne teksty autora »

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna
Podziel się:
Znajdź Dziennik.pl na:FBgoogle plusetwitter
Wypowiedzi: 6
  • ~karola2014-07-17 12:55

    Mój mąż zmarł mając 26 lat mam dwoje dzieci cz dostaną rentę po ojcu

  • ~MAMA2014-06-28 18:44

    GDY OJCIEC NIE PRACOWL CZY NALEZY SIE MOIM DZIECIA RENTA SPECJALNA A MAJA 7 L I11L ZABRALI MI ALIMENTY I ZOSTALAM BEZ SRODKOW DO ZYCIA

  • ~waldomoro2014-06-01 22:10

    Dojenie państwa przez patologię...

  • ~kuba2014-05-30 20:35

    Mam pytanie bo jest napisane , że diecko dostaje rentę jak się uczy a w wypadku nie zdania do następnej klasy dalej dostaje rentę czy jest anulowana ?

  • ~Renata2014-05-14 11:00

    mam taka sama sytuacje ji nie wiem gdzie sie dalej udac

  • ~tomek2013-12-10 21:58

    A co mam zrobic jak żona zmarła młodo i nie wypracowała lat mam 2dzieci i najniższa krajową?


Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut.
Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!
Prognoza pogody i program TV