Przy rozwodzie sąd orzeka o władzy rodzicielskiej. Gdy oboje rodzice chcą ją zachować, to muszą przedłożyć sądowi tzw. porozumienie, z którego wynika, że są zgodni co do sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej. Natomiast wówczas, gdy istnieje między nimi spór, to sąd ma prawo ograniczyć władzę jednego z rodziców do wykonywania tylko niektórych obowiązków i uprawnień. Rodzic z ograniczoną władzą nie będzie mógł decydować o istotnych sprawach w życiu dziecka, na przykład o wyborze szkoły, wychowaniu, sposobie leczenia, wyborze miejscowości, w której dziecko spędzi wakacje itd. Natomiast ma prawo i obowiązek utrzymywania z dzieckiem kontaktów.

Kontakty z dzieckiem

Kontakty z dzieckiem polegają na odwiedzaniu go, spotkaniach, zabieraniu dziecka poza miejsce stałego pobytu, a także na bezpośrednim porozumiewaniu się z nim – tłumaczy adwokat Ewa Zaremba z Kancelarii Adwokata Ewa Zaremba. Rodzic może utrzymywać je nie tylko bezpośrednio, lecz również korespondencyjnie, telefonicznie, przez internet, a także korzystając z innych środków porozumiewania się na odległość – dodaje Ewa Zaremba.

Gdy dziecko przebywa na stałe u jednego z rodziców, to wówczas oboje powinni określić wspólnie, w jaki sposób będzie się z nim kontaktował drugi rodzic. W razie braku porozumienia między nimi spór rozstrzygnie sąd opiekuńczy.

W obecności rodzica

Sąd może też ograniczyć kontakty z dzieckiem, gdy uzna, że wymaga tego jego dobro. Na przykład wówczas, gdy na spotkania z dzieckiem ojciec przychodzi pijany, a podczas odwiedzin u dziecka urządza awantury i znęca się nad nim, wtedy sąd opiekuńczy ma prawo zakazać spotykania się z dzieckiem, zabierania go poza miejsce stałego pobytu, ograniczyć kontakty tylko do określonych sposobów porozumiewania się na odległość, bądź zakazać porozumiewania się na odległość. Dla dobra dziecka sąd może również zezwolić, aby spotkania odbywały się tylko w obecności drugiego rodzica, opiekuna, kuratora sądowego albo innej osoby, którą wskaże sąd.

Sąd ma prawo nawet zakazać kontaktów rodziców z dzieckiem, wówczas gdy utrzymywanie ich poważnie zagraża dobru dziecka bądź je narusza. Może również zmienić już raz wydane rozstrzygnięcie w sprawie tych kontaktów.

Orzekając w sprawie władzy rodzicielskiej przy rozwodzie sąd może ją: ograniczyć, zawiesić, a nawet pozbawić rodziców prawa do wykonywania jej. Natomiast rodzice sami nie mogą się zrzec prawa do wykonywania jej.

Do zawieszenia dochodzi najczęściej wówczas, gdy następuje przemijająca przeszkoda w wykonywaniu tej władzy, np. rodzice wyemigrowali na pewien czas do pracy za granicę, rodzic przebywa w zakładzie karnym lub innym zakładzie zamkniętym – tłumaczy Ewa Zaremba.

Gdy taka przeszkoda w wychowywaniu dziecka przeminie, rodzic powinien powiadomić o tym sąd i wystąpić o jej odwieszenie.

Władza nad dziećmi

Natomiast sąd zezwala na wykonywanie władzy rodzicielskiej przez oboje rodziców wówczas, gdy doszli do porozumienia co do sposobu wykonywania jej, na przykład sporządzili tzw. plan wychowawczy. Porozumienie powinno dotyczyć tego, z kim i gdzie dziecko będzie mieszkać, jak często będzie odwiedzało drugiego rodzica i jak długo będą trwały te spotkania. Gdy wizyta będzie trwała kilka dni, to należy również wskazać, jakie ulubione przedmioty albo zwierzęta dziecko może zabrać ze sobą.

Mogą się nawet umówić, że co pewien czas dziecko będzie przeprowadzało się od ojca do matki i z powrotem, pod warunkiem że przez to nie będzie musiało zmieniać szkoły lub przedszkola.

Ważne!

Orzekając w sprawie kontaktów z dzieckiem sąd może skierować rodziców do placówek lub specjalistów zajmujących się terapią rodzinną i poradnictwem